44

سراشیبی ایران در رتبه کارآفرینی زنان


به گزارش ایلنا، تازه‌ترین آمار از نرخ کارآفرینی زنان در ایران، بیانگر سقوطی یک پله‌ای است. سهم زنان از بازار کار کشور در تابستان کمتر از ۲۰ درصد و سهم بیکاری آنها در همین فصل بیش از ۱۸درصد بود. زنان قطر پیشتاز مشارکت اقتصادی‌اند.

بررسی داده‌ها و آمارهای سازمان جهانی کار، یونسکو، بانک جهانی و بنیاد پایش کارآفرینی جهانی پیرامون وضعیت زنان کارآفرین در ۵۸ کشور نشان می‌دهد که آمریکا، نیوزلند و کانادا در صدر قرار دارند و ایران با کسب رتبه ۵۴ در قعر فهرست و تنها جلوتر از عربستان، الجزایر، بنگلادش و مصر واقع شده است.

خبرگزاری ایلنا می‌نویسد موانع ساختاری هم‌چون بی‌اعتمادی بانک‌ها برای ارائه وام به زنان و عدم حمایت از زنان کارآفرین از مهم‌ترین عواملی هستند که جامعه زنان را از ورود به چرخه اقتصاد باز می‌دارند.

معصومه آقاپور علیشاهی، عضو کمیسیون اقتصادی و فراکسیون زنان مجلس دهم با اشاره به بدتر شدن شاخص‌های اقتصادی و وضعیت اشتغال در یک سال گذشته به ایلنا گفته است:

«در واقع اینکه شاخص کارآفرینی زنان با سقوط مواجه بوده نه به دلیل این است که موانع تازه‌ای سر راه زنان گذاشته شده یا حتی تلاشی برای رفع موانع قبلی نشده است، بلکه وضعیت اشتغال به طور کلی با مشکل مواجه شده و اشتغال زنان نیز تابعی از این اتفاق است

او افزوده که در کمیسیون اقتصادی مجلس حمایت از کسب و کار زنان افزایش داشته و چنین نیست که اولویت در اشتغال اولویت به مردان داده شده باشد: «به طور مثال زنانی که می‌خواهند در شهرک‌های صنعتی کسب و کار راه بیندازند از تخفیف ویژه بین ۳۰ تا ۴۰درصد برخوردار خواهند بود و با وزارت صمت هم برای سهولت صدور مجوز برای زنان رایزنی‌هایی صورت گرفته است.»

ایلنا می‌نویسد: زنان کارآفرین با موضوع دریافت وام اشتغال یا تامین وثیقه برای این وام مشکل دارند.

پیشتازی زنان قطر:بانک جهانی نرخ مشارکت اقتصادی زنان را در سال ۲۰۱۷ در قطر با ۵۸درصد، بالاترین میزان در بین ۳۵ عضو  سازمان همکاری و توسعه اقتصادی معرفی کرد. در کویت، بحرین و امارات نیز نرخ این مشارکت به ترتیب ۴۷، ۴۴ و ۴۱درصد اعلام شد. نرخ مشارکت اقتصادی زنان ایرانی اما هنوز زیر ۲۰درصد است.

در مهر ۹۸، فاطمه ذوالقدر، عضو کمیسیون کارگری مجلس ایران گفته بود: «بسیاری از زنانی که می‌خواهند کسب و کاری راه بیندازند به‌رغم توانمندی، سرمایه اولیه برای شروع کار را ندارند. وقتی حرف از حمایت از اشتغال می‌شود اولین چیز کمک به افراد برای تهیه سرمایه اولیه است. بر این اساس زنانی که می‌خواهند کسب و کاری راه بیندازند باید بتوانند وام بگیرند

ذوالقدر تاکید کرده بود که وام گرفتن برای زنان مشکل‌تر از مردان است و در مواردی برخوردها سلیقه‌ای می‌شوند؛ بانک‌ها با این ذهنیت که در بازپرداخت وام خود نسبت به مردان مشکل بیشتری دارند از دادن وام به آنها امتناع کرده‌اند.

بازار کار مردانه:شمار مردان فعال در بازار کار ایران ۴ برابر زنان اعلام می‌شود. معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، اهدافی چون تکثیر انجمن‌های کارآفرینی زنان، توزیع ۱۸میلیارد تومان تسهیلات در روستاها برای سرمایه‌گذاری زنان و شبکه‌سازی برای اشتغال زنان را پیشنهاد کرده است. اهدافی که با استناد به محدودیت‌های بودجه سال ۹۸ زمین مانده‌اند.

دو ماه قبل معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی تهران با انتشار نمودار وضعیت اشتغال زنان ایران در سال ۱۳۹۷، از غیرفعال بودن ۲۸ میلیون زن از نظر اقتصادی خبر داده بود.

این نمودار، جمعیت ۴۰ میلیون و ۲۰۰ هزار نفری زنان و آمار ۳/ ۳۳ میلیون زن در سن کار را مبنا و ملاک گرفته و تاکید می‌کرد که از این تعداد، پنج میلیون و ۴۰۰ هزار نفر فعال اقتصادی هستند و باقی که سه چهارم‌شان را زنان خانه‌دار تشکیل می‌دهند، غیرفعال.

معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی تهران نیز پیش‌تر گفته که ۲۰ درصد زنان از نظر اقتصادی غیرفعال، در حال تحصیل هستند، ۲۰ درصد دیگر درآمد بدون کار دارند و یک درصدشان بازنشسته‌اند.

اواسط مهر ۹۸، مهناز قدیرزاده، کارشناس روابط کار و فعال حوزه زنان از ریزش ۱۷۰هزار مفری جمعیت زنان فعال در بازار کار خبر داد و گفت چه بسا  نوسانات اقتصادی و کمبود منابع مالی در واحدهای تولیدی، زنان را در صف اولین گزینه‌ها برای تعدیل نیروی کار کرده باشد: «همواره این موضوع مطرح بوده که زنان حاضرند با دریافت مزد کمتری نسبت به مردان کار کنند. این ذهنیت؛ کلیشه‌ای را در بین کارفرمایان شکل داده و بر این اساس آنها در مقاطعی که می‌خواهند هزینه نیروی کار را پایین بیاورند به سراغ زنان می‌روند. به احتمال حقوق پیشنهادی برای زنان آنقدر پایین بوده است که زنان عطای کار کردن را به لقایش بخشیده و از شمول جمعیت فعال خارج شده‌اند.»